Рыгор Кастусёў. ЛІНІЯ ФРОНТУ. Хто забрудзіў малую радзіму слыннага мастака?

Рыгор КАСТУСЁЎ

Рыгор КАСТУСЁЎ

Старшыня Партыі БНФ і грамадскага аб'яднання БНФ "Адраджэнне", экс-кандыдат на пасаду прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на выбарах-2010. Нарадзіўся ў 1957 годзе ў вёсцы Цяхцін Бялыніцкага раёна. У 1982 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спэцыяльнасці інжынер-механік. Служыў у Савецкай арміі, працаваў галоўным інжынерам, дырэктарам саўгаса, дырэктарам Шклоўскага раённага аб'яднання жыллёва-камунальнай гаспадаркі. У 2001 годзе вымушаны быў сысці з пасады пад ціскам уладаў з-за працы ў камандах кандыдатаў ад дэмакратычных сілаў. Быў дырэктарам сумеснага беларуска-ўкраінскага прадпрыемства. Тройчы абіраўся дэпутатам мясцовых саветаў. Аўтар праграмы развіцця і рэфармавання жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь, канцэпцыі дзяржаўнай палітыкі лесакарыстання ды іншых праграмных дакументаў БНФ.

У час выступлення 6 ліпеня на свяце «Купалле» у Александрыі Шклоўскага раёна Аляксандр Лукашэнка выказаў перакананне, што для любога чалавека вельмі важна не страчваць сувязь са сваімі роднымі мясцінамі і людзьмі, якія там жывуць.

“Калі ён не страчвае гэтыя пачуцці, значыць, ён чалавек. Калі ён іх страціў і ўзнёсся вельмі высока, забыўшы пра людзей, ён перастае быць чалавекам”, — сказаў кіраўнік дзяржавы.

Лукашэнка з вялікім гонарам адзначыў, што правядзенне «Купалля» у Александрыі, на яго малой радзіме, ужо стала традыцыяй, якая дапамагае захоўваць нацыянальную самаідэнтычнасць, традыцыі, культуру, а значыць і сваю родную зямлю.

Наколькі яго словы аб захаванні нацыянальнай ідэнтычнасці, традыцый, культуры адпавядаюць рэчаіснасці, нам усім добра вядома, маючы іншую — супрацьлеглую сітуацыю.

За гады кіравання Лукашэнкі Беларусь страціла не толькі аграмадны пласт народнай культуры, традыцый. За гэтыя гады з-за безгаспадарчасці нашая краіна страціла з выкарыстання тысячы і тысячы гектараў зямлі.

Разуменне «малай радзімы» за 25 год знаходжання на прэзідэнцкай пасадзе звузілася для Лукашэнкі да дагледжанай і адбудаванай за народныя грошы яго рэзідэнцыі ў Александрыі-2 Шклоўскага раёна — вёсцы, дзе ён правёў сваё дзяцінства, адкуль пайшоў у людзі.

У той жа час мільёнам беларусаў, нярэдка, прыходзіцца з сумам глядзець на тое, што адбываецца з мілымі іх сэрцам куточкамі беларускай зямлі — іх роднымі мясцінамі, што адбываецца з людзьмі, якія там жывуць.

Вось так і я ў часы, калі мне ўдаецца наведаць свае родныя мясціны — вёску, або, як зараз стала модна называць, аграгарадок Цяхцін Бялыніцкага раёна, заўсёды імкнуся пабываць як мага болей у тых месцах, якія цесна звязаны з часамі майго дзяцінсва.

Канешне, у першую чаргу, заўсёды хочацца пабываць у ваколіцах — на ўсход ад аграгарадка — на берагах Друці, дзе з сябрамі дзяцінства ў дні летніх канікул мы амаль кожны дзень прападалі з раніцы да вечара.

У гэтых мясцінаў была і ёсць для мяне і маіх землякоў яшчэ адна асаблівасць. Тут, у фальварку Крынкі, у 1872 годзе нарадзіўся і правеў сваё дзяцінства наш знакаміты зямляк, народны мастак Беларусі, народны мастак Расіі, ганаровы акадэмік Акадэміі навук БССР, член Акадэміі навук СССР Вітольд Каэтанавач Бялыніцкі-Біруля.

Хаця ў часы майго дзяцінства аб фальварку напаміналі толькі рэшткі драўляных падмуркаў ды зараснікі бэзу, кожны з нас з самага маленства ведаў пра гэтыя мясціны і адносіўся да іх з вялікай беражлівасцю.

А калі ўжо ў школьныя гады ў часы наведванняў музеяў Бялыніцкага-Бірулі ў Бялынічах і Магілёве на палотнах мастака, напісаных ім па памяці, я пазнаваў краявіды гэтых ваколіц, усё гэта вызывала захапленне і асаблівую павагу да гэтага чалавека, да таго, як ён любіў свой родны край, хоць ў Крынках Вітольд Каэтанавіч правёў толькі дзяцінства.

Непадалёк ад таго месца, дзе раней знаходзіліся будынкі фальварка, зараз усталяваны велізарны валун з сімвалічным надпісам. Каля гэтага помніка раз на год збіраюцца сучасныя мастакі — прафесіяналы і пачаткоўцы — удзельнікі міжнароднага плэнэра імя Бялыніцкага-Бірулі.

На днях мне зноўку ўдалося выкраіць час для наведвання гэтых ваколіцаў.

Але на гэты раз невялікае падарожжа вызвала ў мяне аграмаднае расчараванне. Расчараванне тым станам, у якім за апошні час з-за безгаспадарчасці апынуліся гэтыя мясціны, звязаныя з імём нашага слыннага земляка.

Палі вакол месца, дзе раней знаходзіўся фальварак, у гэтым годзе пазарасталі пустазеллем у пояс чалавека. Тут жа можна пабачыць і рэшткі жывелаў з размешчанага недалек жывёлагадоўчага комплекса. І самае страшнае — гэта сотні, а можа і тысячы тонаў гноевай жыжы, вывезенай з жывёлагадоўчага комплекса на недагледжаныя палі, якая невялікім ручаём, асабліва ў дажджлівае надвор'е, сцякае ў раку Друць.

Як жа ў гэтым годзе мясцовыя ўлады, Бялыніцкі райвыканкам плануюць правядзенне міжнароднага плэнэра імя Бялыніцкага-Бірулі, які адбудзецца напрыканцы жніўня, з запланаваным традыцыйным наведваннем удзельнікамі плэнэра родных мясцін слыннага мастака?

Гэтае пытанне ў першую чаргу хочацца задаць братам Шчуплянковым — старшыні Бялыніцкага райвыканкама і дырэктару гаспадаркі «Новая Друць».

Мабыць традыцыйны міжнародны плэнэр імя Бялыніцкага-Бірулі, які раней звычайна праводзіўся ў ваколіцах Цяхціна, на радзіме мастака, будзе перанесены ў іншы населены пункт або іншы раён. Бо каму захочацца паказваць сваю безгаспадарчасць.

Для гэтага, як яны гэта ўмеюць рабіць, мясцовыя ўлады знойдуць надзейнае абгрунтаванне.

 

 

Меркаванні калумністаў могуць не супадаць з меркаваннем рэдакцыі.

Запрашаем чытачоў абмяркоўваць артыкулы на форуме, прапаноўваць для ўдзелу ў праекце новых аўтараў або ўласныя матэрыялы.